WIE ZELF ZIJN AFVAL VERBRANDT, IS DE SIGAAR! 

Veel Vlamingen verbranden nog steeds zelf hun afval in de tuin of in zogenaamde "allesbranders". Dit is nochtans veel schadelijker dan algemeen wordt aangenomen. 

Volgens het Milieu- en Natuurrapport Vlaanderen 2002 is het zelf verbranden van afvalstoffen en andere ongeschikte materialen verantwoordelijk voor 73% van de totale dioxine-uitstoot in Vlaanderen. Ter vergelijking: voor huisvuilverbrandingsinstallaties is het minder dan 0,5%. En terwijl het aandeel van de industriële bronnen verder daalt, blijft dit van de bevolking toenemen.

Sluikverbranden een probleem?

Dioxines ontstaan bij verbrandingsprocessen in aanwezigheid van chloorbronnen : plasticafval, PVC-flessen, geverfd hout, gevernist hout, verlijmde spaanderplaten, vezelplaten, multiplexplaten, hout met brandvertragende middelen,... Maar ook de verbranding van papier en karton en eerder onschuldig ogend tuinafval zoals vochtig snoeihout en bladeren zorgt voor aanzienlijke concentraties dioxines, stof en polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's). Recente metingen tonen aan dat de dioxine-uitstoot bij verbranding van voornoemde materialen tot 5000 maal hoger kan oplopen dan in een reglementaire huisvuilverbrandingsinstallatie. 

Schadelijk voor de gezondheid.

De meest schadelijke stoffen die vrijkomen bij particuliere afvalverbranding zijn dioxines, PAK's, fijn stof en zware metalen. 

Dioxines nemen we hoofdzakelijk op via onze voeding. Door hun vetoplosbaarheid zitten ze vooral in dierlijke producten en ze stapelen zich op in onze lichaamsvetten waardoor hun dosis stijgt naarmate we ouder worden. Dioxine is waarschijnlijk een van de krachtigste en gevaarlijkste kankerverwekkers die in verschillende weefsels tumoren kan veroorzaken. Ook de groei en ontwikkeling van kinderen wordt er ernstig door verstoord. 

PAK's op hun beurt kunnen niet alleen kankers in het spijsverteringsstelsel en in de longen veroorzaken, maar ook voortplantings- en ontwikkelingsstoornissen. Daarnaast beïnvloeden ze de lichaamsweerstand en geven ze aanleiding tot hart-en vaatziekten. 

De gezondheidseffecten van fijn stof treden zowel op bij een korte blootstelling aan hoge concentraties als bij een langdurige blootstelling aan lage concentraties. Bij korte periodes van luchtvervuiling worden bestaande gezondheidsproblemen, zoals luchtwegeninfecties en astma erger en op langere termijn kan blootstelling aan fijn stof leiden tot een vermindering van de longfunctie en chronische luchtwegenaandoeningen. Bovendien zijn aan de stofdeeltjes veelal kankerverwekkende stoffen verbonden. 

Zware metalen zoals lood, chroom, arseen, cadmium en kwik hebben tenslotte ook heel wat schadelijke effecten voor de gezondheid. Het lijstje alleen al doet kokhalzen.

Denk aan de buren!

Wie stiekem afval verbrandt vergiftigt niet alleen zichzelf, maar ook de buren. Het veroorzaakt op de koop toe behoorlijk veel hinder: een smerige, stinkende lucht die allesbehalve aangenaam is voor omwonenden en voorbijgangers. Een vuurtje stoken met plastic, bewerkt hout of dergelijke getuigt met andere woorden van weinig burgerzin en een totaal gebrek aan respect voor anderen. 

De Vlaamse milieureglementering verbiedt dan ook het verbranden van afvalstoffen tenzij ze plantaardig zijn en afkomstig van het onderhoud van tuinen, de ontbossing of ontginning van terreinen of eigen bedrijfslandbouwkundige werkzaamheden en dan nog op voorwaarde dat de stookplaats zich op ten minste honderd meter afstand van alle begroeiing en bebouwing bevindt. 

Hardnekkige stokers kunnen boetes krijgen die oplopen tot 2.500 euro. En bij een eventuele schoorsteenbrand kunnen verzekeraars eenvoudig nagaan of ze verboden materialen hebben verbrand. In dit geval draaien ze volledig zelf op voor alle kosten. 

Voor meer info, bel de Vlaamse infolijn: 0800/30201, elke werkdag tussen 9 en 19 uur. 

Ergens woont er een sluikverbrander,
Die – ruik je? – niet denkt aan een ander
Zijn ogen blinken.
Laat het maar stinken
Ik ben toch gezondheidsaanrander!

 Gepubliceerd: Info Maarkedal 05/2004